Испания:

Испания парламенттiк демократиялы, конституциялық монархиялы ел. Оңтүстік-батыс Еуропада, Иберия бұғазында орналасқан мемлекет. 1986 жылдан бері Еуропалық Одақтың мүшесі. Номиналдық ЖІӨ бойынша дамыған ел: әлем бойынша ең ірі экономикалар арасында 9-ыншы орында, Еуропа бойынша 5-інші орында.^[1]

Тарихы

Жаулаушылық кейінгі бүгінгі Испания Көне Римның провинциясы – Hispania болды. Орта ғасырда осы жерге германдар келді, ал содан кейін, арабтар солтүстік Африкадан келіп Кордоба Халифаты орнатылған. Кордоба Халифатының елордасы өз уақытында Еуропаның ең үлкен және бай қаласы болды. Осы уақытта солтүстік Испания, және Португалияда Христиан патшалықтары: Арагон, Кастилия, Наварра және Астурия болды, олар арабтармен жаугершілік күресу - «Reconquista» (ұрып өзіне қарату) басталды. «Reconquista» 722 ж. Ковадонга шайқасымен басталды, христандар жеңіс алып, Астурия патшалығын орнатты. Сондықтан арабтар Пиреней тауларына кетіп, Фрасиямен соғыса бастады. 1469 ж. Кастилия мен Арагон патшалықтары бірлесіп, жаңа бір мемлекет – Испания елін құрды.1492 ж. христиандар ең соңғы мұсулман мемлекеті – Гранада патшалығын басып алды. Осы жылда Колумб Американы ашты, Испания өз империясының құрылысын бастады.

Испандықтардың Империясына оңтүстік және орталық Америка, Мексика, оңтүстік АҚШ, Филлипины, Солтүстік Италия, Маррокко елдері кірді. Осы кезең Еуропада «Испанияның Алтын Ғасыры» деп аталған. Испания 16-17 ғасырда Еуропаның ең қайратты мемлекеті болып шықты, бірақ 19 ғасырдың француздардың кірісуі былыққа келтірді. 1793 ж. Испания Францияға соғыс жариялады (Франция өз патшасы Луи XVI өлтірді). Осы соғыста Франция жеңіске жетіп, Испанияда тәуелді мемлекет құрылды. Сондықтан Наполеон Испания патшалығын өз ағасы Жозеф Бонапартқа берді. Бірақ испандықтар келіспей тәуелсіздік соғысын бастады. Осының бәрі Испания Империясын әлсіретті - сонымен Боливия, Мексика, Куба елдері империядан шығып, өздерінің тәуелсіздігін жариялады.

20 ғасырда Испан азамат соғысы басталды, осы соғыста фашистер жеңіске жетті. 1978 жылы Испания демократиялық жолына оралды. Бүгінгі Испания - Парламенттік Патшалық, ол Еуропалық Одаққа кіреді.

Әкімшілік құрылысы

Испанияда 17,1 автономиялық аймақ (comunidades autónomas) және 2 автономиялық қала (ciudades autónomas) – Кеута және Милилла, бар.

Тағыда Испания 15 провицияға бөлінеді. Жеті автономиялық аймақ тек қана бір провинцияға кіреді, олар: Астурия (Asturias), Балеар аралдары (Balearic Islands), Кантабрия (Cantabria), Ла Риоха (La Rioja), Мадрид (Madrid), Мурсия (Murcia) және Наварра (Navarre).

Провинциялар аудандарға (comarcas) бөлінеді. Ал одан әрі, олар микро-аудандарға (municipio) айырылады.

Ең ірі қалалар

Жұрты

Тілдер

Тағы қараныз

Латын одағы

Ангола • Андорра • Аргентина • Боливия • Бразил • Ватикан • Венесуела • Гини-Биссау • Ғуатемала • Доминикан Республикасы • Екуадор • Испания • Италия • Қабо Уерде • Коста-Рика • Кот-д-Ивуар • Куба • Малта • Мексика • Мозамбик • Молдова • Монако • Никарагуа • Ондурас • Панама • Парагуай • Перу • Пилипинес • Португалия • Румыния • Сан Томе және Принсипе • Сан-Марино • Сенегал • Уругуай • Франсия • Чиле •

Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ)

Гаити • Албания • Ангола • Антигуа мен Барбуда • Аргентина • Аустралия • Баңладеш • Барбадос • Бахрейн • Белиз • Бенин • Біріккен Араб Әмірліктері • Боливия • Ботсуана • Бразилия • Бруней • Буркина-Фасо • Бурунди • Венесуела • Виетнам • Габон • Гайана • Гамбия • Гана • Гуинея-Биссау • Гуинея • Гренада • Гүржістан • Гуатемала • Джибути • Доминика • Доминикан Республикасы • Екуадор • Әрменстан • Еуропа Одағы¹ • Жаңа Зеландия • Жапония • Жамайка • Замбия • Зимбабуе •Исландия • Исраел • Швейцария • Камбоджия • Камерун • Қатар • Канада • Кения • Колумбия • Конго Демократиялық Республикасы • Конго Республикасы • Коста-Рика • Кот-д-Ивуар • Куба • Кувейт • Құрама Штаттар • Қырғызстан • Қытай • Лесото • Лихтенштейн • Мағрибия • Мадагаскар • Макао • Македония • Малайзия • Малауи • Мали • Малдивтер • Маурики • Мауритания • Мексика • Мианма • Мозамбик • Молдова • Моңғолия • Мысыр • Нигерия • Намибия • Непал • Нигер • Никарагуа • Норвегия • Оман • Гондурас • Оңтүстік Африка • Оңтүстік Корея • Орталық Африка Республикасы • Панама • Папуа Жаңа Гвинея • Парагуай • Пәкістан • Перу • Пилипинес • Руанда • Салуадор • Сауд Арабиясы • Сент Винсент және Гренадиндер • Сент Киттс және Невис • Сент Лусия • Сенегал • Сиерра-Леоне • Сингапур • Суазиланд • Сүлеймен Аралдары • Суринам • Таиланд • Тайуан • Танзания • Ташад • Того • Тринидад пен Тобаго • Тунисия • Түркия • Уганда • Үндінезия • Үндістан • Уругуай • Иордан • Фиджи • Хорватия • Чили • Шәңғаң • Шри-Ланка •

¹ Еуропа Одағының барлық жиырма жеті мүше елі БСҰ-ға өз алдына мүше болып енген:
Алмания • Аустрия • Белгия • Бұлғарстан • Грекия • Дания • Естония • Ирландия • Испания • Италия • Швеция •
Қыбыр • Құрама Патшалық • Латвия • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Малта • Недерланд •Польша • Португалия • Румыния • Словакия • Словения • Финландия • Франция • Чехия •

Дәйексөз алу <ref> tags exist, but no <references/> tag was found қатесі

Questions for article: Външна политика на Испания, Испания Патшалығы, 16-17 ғасырдағы Франция елі, Іспанія карта Коста Брава Дорада, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстан кеиінгі Африка, Испания, Йӧз, Кордильер тауы, Латын Америка елдерінің тарихы, Малайзия елінің экономикасы, Орта ғасырдағы Франция тарихы

Испания